Het ondernemingsrecht, wat zijn de meest gestelde vragen?

14 juni 2022
Het ondernemingsrecht, wat zijn de meest gestelde vragen? image

Het Ondernemingsrecht heeft betrekking op alle juridische aspecten waar ondernemers mee te maken kunnen krijgen. Van het opstarten van de onderneming, het opstellen en afsluiten van contracten en eventuele fusies of overnames. Ook kun je te maken krijgen met verschillende geschillen, zoals geschillen met leveranciers en tussen aandeelhouders/vennoten.

Het is voor een ondernemer van belang om bij de keuze van een rechtsvorm goed na te gaan wat de gevolgen hiervan zijn. Zo zal de kans op privé-aansprakelijkheid in geval van een eenmanszaak groter zijn dan ingeval van een besloten vennootschap (bv). Is hulp of advies bij de oprichting en voortzetting van een onderneming nodig? Wij delen graag onze kennis met je.

1. Welke rechtsvormen zijn er?

In Nederland kennen we de volgende rechtsvormen:

  • eenmanszaak
  • vennootschap onder firma (V.O.F.)
  • commanditaire vennootschap (C.V.)
  • maatschap
  • besloten vennootschap (B.V.)
  • naamloze vennootschap (N.V.)
  • coöperatie en onderlinge waarborgmaatschappij
  • stichting
  • vereniging Welke rechtsvorm voor jouw onderneming het meest geschikt is, hangt af van diverse aspecten. Met name beperking van aansprakelijkheid en fiscale gevolgen zijn relevant. Wil je advies over de verschillende rechtsvormen? Neem dan contact op met een van onze bedrijfsjuristen.

2. Wat is bestuurdersaansprakelijkheid?

In verschillende situaties kan sprake zijn van bestuurdersaansprakelijkheid. Er bestaat met name een grote kans op bestuurdersaansprakelijkheid wanneer je je jaarstukken niet op tijd openbaar maakt. Een jaarrekening moet in beginsel binnen twaalf maanden na afloop van het boekjaar zijn gepubliceerd, uitzonderingen daar gelaten. Als je hier als bestuurder niet of niet tijdig aan voldoet, wordt dit beschouwd als onbehoorlijk bestuur en dit levert een risico voor bestuurdersaansprakelijkheid op. Er zijn ook andere redenen waardoor je aangesproken kan worden voor onbehoorlijk bestuur, denk daarbij aan wanbeleid, de onderneming ‘leeghalen’ en daarmee verhaalsmogelijkheden van schuldeisers frustreren en onverantwoorde risico’s nemen. Neem tijdig actie en laat je bijstaan door een van onze bedrijfsjuristen. Daarmee voorkom je problemen.

3. Stappenplan bedrijfsovername

Bij een bedrijfsovername komt natuurlijk veel kijken en het belang is groot. Een overnametraject bevat verschillende fases. Vaak begint een bedrijfsovername met een geheimhoudingsovereenkomst en/of intentieovereenkomst. Daarna volgen verdere onderhandelingen en onderzoek naar de onderneming (due dilligence). Aansluitend wordt er een koopovereenkomst gesloten en – indien nodig – een gang naar de notaris gemaakt. Laat je tijdens zo’n (voorgenomen) traject bijstaan door een van onze ervaren juridisch adviseurs.

4. Ik wil stoppen met mijn bedrijf. Kan dat zomaar?

Nee, dat kan niet zomaar. Er zijn allerlei afspraken die nagekomen moeten worden. Wil je stoppen met je bedrijf? Kijk dan naar de (financiële) afspraken en lopende contracten. Die moeten eerst afgehandeld zijn en je klanten / leveranciers moet je op de hoogte brengen. Bij een B.V., N.V., vereniging, coöperatie, onderlinge waarborgmaatschappij of stichting moet de onderneming eerst bovendien nog ontbonden worden. Bij een B.V. of N.V. neemt de algemene aandeelhoudersvergadering het besluit tot ontbinding. Bij een vereniging, coöperatie of onderlinge waarborgmaatschappij neemt de ledenvergadering dit besluit en bij een stichting doet het bestuur dit. Een ontbinding is in de meeste gevallen onomkeerbaar, dus doe dit niet te snel. Denk je er over na om te stoppen met je onderneming? Kijk dan naar de juridische mogelijkheden die er zijn. Onze deskundige bedrijfsjuristen denken graag met je mee.

5. Wat is een samenwerkingscontract?

Een samenwerkingscontract is een document dat veel in het ondernemingsrecht gebruikt wordt. Het wordt gebruikt als er twee of meer partijen samen gaan werken. In het contract worden de afspraken vastgelegd. Het doel, de manier en de duur van de samenwerking kan worden omschreven in een samenwerkingscontract. Ook de opzegtermijnen, de verschillende vergoedingen en de financiële afspraken kunnen worden vastgelegd. Het gaat hier meestal om maatwerk.

6. Wat is een due diligence onderzoek?

Een due diligence onderzoek is een onderzoek dat gedaan wordt bij een bedrijfsovername. Hierdoor wordt vastgesteld of de gepresenteerde informatie over de onderneming juist is. Het brengt de risico’s en ook kansen van het bedrijf in kaart. Een koper is verplicht onderzoek te doen naar de onderneming voordat wordt overgegaan tot koop. Het is een belangrijke investering om te doen en het geeft nuttige informatie voor tijdens de onderhandelingen. Let wel op dat je als koper tijdens dit onderzoek zoveel informatie krijgt dat je bij sommige gegevens niet direct risico’s opmerkt. Dit kan je rechtspositie in een later stadium van de overname aantasten.

7. Wat is een intentieovereenkomst (of ‘letter of intent’) ?

De intentieovereenkomst is de overeenkomst waarin de intentie om samen een bepaald doel te bereiken wordt vastgelegd in geval van bedrijfsovernames. Vaak wordt een intentieovereenkomst gesloten in de situatie waarin partijen nog geen definitieve overeenkomst willen of kunnen sluiten, maar al wel bepaalde zaken willen regelen. In de intentieovereenkomst kunnen partijen bijvoorbeeld alvast afspraken maken over de volgende onderwerpen:

  • Waarover er wordt onderhandeld;
  • Het verloop / een tijdsplanning;
  • Afspraken over geheimhouding;
  • Exclusiviteit (er mag niet met andere partijen onderhandeld worden);
  • Indicatieve koopprijs;
  • Zogeheten due dilligence onderzoek;
  • De geldigheid van de gemaakte afspraken.

Al doet de naam misschien iets anders vermoeden, het gaat veelal om een bindend contract, maar dit hangt wel mede af van de wijze waarop het is geformuleerd. Het is daarom raadzaam om je goed te laten adviseren door onze bedrijfsjuristen.

8. Wat is een aandelenoverdracht?

Een aandelenoverdracht is, zoals de naam misschien al doet vermoeden, een overdracht van aandelen. Hierbij moet onderscheid gemaakt worden tussen de koop van aandelen en de overdracht daarvan. Indien er overeenstemming is bereikt over de koop van aandelen, dan komt er een koopovereenkomst tot stand. Vervolgens moeten deze aandelen, om de koper eigenaar te laten worden van de aandelen, worden overgedragen. De levering van de aandelen, de aandelenoverdracht, vindt bij een B.V. of een N.V. plaats via een notariële akte. Bij de oprichting kan er in de statuten een blokkeringsregeling worden opgenomen, welke regeling de mogelijkheid van eigendomsoverdracht van aandelen beperkt, bijvoorbeeld in de vorm van een goedkeuringsregeling of aanbiedingsregeling. Let op dat bij een B.V. automatisch een zogeheten aanbiedingsregeling geldt op grond waarvan de aandeelhouder die zijn aandelen wenst te verkopen deze eerst aan de andere aandeelhouders dient aan te bieden. Dit kan uiteraard wel worden uitgesloten in de statuten.

9. Wat is een activa passiva overeenkomst?

Bij een activa passiva transactie worden de activa en de passiva van de onderneming, of een deel daarvan, overgedragen. De onderneming verkoopt dan een deel van de bezittingen en schulden. Vaak gaat het om de overname van machines, voorraden, inventaris, het personeel en het voortzetten van bestaande zakenrelaties. Bij een activa passiva transactie moet duidelijk worden vastgelegd wat verkocht en gekocht wordt en tegen welke voorwaarden. Dit wordt vastgelegd in de activa passiva overeenkomst. Een voordeel van een activa passiva transactie ten opzichte van een aandelenoverdracht is een doorgaans snellere transactie en minder risico's op aansprakelijkheden en verborgen gebreken.

10. Wat is een fusie?

Er is sprake van een fusie wanneer twee bedrijven samengaan of wanneer een onderneming wordt overgenomen door een andere onderneming. Er zijn drie mogelijkheden om te fuseren: de bedrijfsfusie, de aandelenfusie en de juridische fusie. Bij een bedrijfsfusie worden de activa en passiva overgedragen. Hierbij is het zogenaamde ‘cherrypicking’ mogelijk. Dit betekent dat de kopende partij ervoor kan kiezen alleen de voor hem aantrekkelijke zaken uit het bedrijf over te nemen, aangezien alle goederen apart moeten worden overgedragen. Een aandelenfusie is een fusie waar de aandeelhouders hun aandelen in de vennootschap overdragen en hiervoor geld terugkrijgen. Een juridische fusie is alleen mogelijk tussen twee dezelfde rechtspersonen. Bij een juridische fusie gaat het vermogen van een of meerdere rechtspersonen onder algemene titel over op de zogenoemde verkrijgende rechtspersoon. Het voordeel van de juridische fusie is dat het vermogen van alle verdwijnende vennootschappen bij een juridische fusie van rechtswege overgaat op de verkrijgende vennootschap.

Er komt veel kijken bij het realiseren van een fusie. Om te bepalen welke fusie voor u het meeste geschikt is en om te bepalen welke gevolgen een fusie heeft, bijvoorbeeld in het geval van werknemers, raden wij je aan om je in een fusie traject te laten bijstaan door een ervaren bedrijfsjurist.

11. Wat is een aandeelhoudersovereenkomst?

Een aandeelhoudersovereenkomst is een overeenkomst die tussen meerdere aandeelhouders wordt gesloten. Aandeelhouders van de vennootschap willen vaak naast het bepaalde in de statuten, de onderlinge verhoudingen regelen tussen de aandeelhouders. De aandeelhouders mogen in de aandeelhoudersovereenkomst in principe opnemen wat zij willen. Een aantal bepalingen die meestal worden opgenomen zijn bijvoorbeeld bepalingen met betrekking tot het uitkeren van dividend, concurrentie- en relatiebedingen en geheimhoudingsbedingen. Het opstellen van een aandeelhoudersovereenkomst is niet verplicht, maar het is zeker aan te raden om er een op te stellen in een vennootschap met meerdere aandeelhouders. Een aandeelhoudersovereenkomst zorgt voor duidelijkheid en voorkomt conflicten. Bovendien hoeft een aandeelhoudersovereenkomst, in tegenstelling tot de statuten, niet openbaar te worden gemaakt, dus je kunt hier gerust vertrouwelijke informatie in opnemen die je liever niet in de statuten wil vastleggen.

12. Wat zijn statuten?

De statuten vormen de interne regels van de rechtspersoon. De statuten geven, in aanvulling op of in afwijking van de wet, aan hoe de rechtspersoon is georganiseerd en welke bevoegdheden aan de verschillende vennootschapsorganen zijn toegekend. De statuten moeten bij een notaris worden vastgelegd in de oprichtingsakte en zijn voor iedereen in te zien.

13. Wat is een vennootschapscontract?

In een vennootschapscontract staan alle afspraken tussen de samenwerkende vennoten binnen een V.O.F. of C.V. Een dergelijk contract is niet verplicht, maar is wel aan te raden. Wanneer vennoten geen vennootschapscontract sluiten, gelden de bepalingen van de wet, waar weinig in is geregeld over vennootschappen. In de overeenkomst kun je bijvoorbeeld de bevoegdheid van de vennoten binnen de vennootschap regelen, de winstverdeling, regels met betrekking tot het beëindigen van de vennootschap en bepalingen over hoe de vennoten dienen om te gaan met geschillen.

Heb jij een andere vraag over het ondernemingsrecht?

Of staat jouw vraag er momenteel niet tussen? Laat het ons dan zo snel mogelijk weten! Een jurist van Jurato Bedrijfsjuristen geeft praktisch en juridisch antwoord op jouw vraag. Denk je aan de hand van deze blog zelf aan de slag te kunnen met het opstellen van een document? Dat kan!

Blog / Law / Het ondernemingsrecht, wat zijn de meest gestelde vragen?